İş / Eleman Arıyorum!Fikrim var !
BTÇH - Bursa Tarihi Çarşı ve Hanlar Birliği BTÇH - Bursa Tarihi Çarşı ve Hanlar Birliği
  • Bakır El Sanatı- Ali Melih Atafırat Fotografı
  • Nilüfer Köylü Pazarı Nilüfer Köylü Pazarında Güneşli Bir Sabah- Ali Melih Atafırat Fotografı
  • Apolyont Han Apolyont Han'dan Gün Batımı-İzver Dönder Fotografı
  • Uzun Çarşı Uzun Çarşı'da Bayram Arefesi- İzver Dönder Fotografı
  • Yorgancılar Çarşısı Yorgancılar Çarşısı Her zaman renklidir- Ayşegül Çaylar Fotografı
  • Pirinç Han Pirinç Han - Photofest Zamanı- İzver Dönder Fotografı
  • Balibey Han Balibey Han- Vitray Atölyesi- İzver Dönder Fotografı
  • Çarşı'da Kış Çarşı'da Kış ve Güvercinler- Ömer Ziya Topsakal Fotografı
  • Kapalı Çarşı Kapalı Çarşı- 23 Nisan Sabahı- Ömer Ziya Topsakal Fotografı
  • BTCH Bölgesi Bursa Tarihi Çarşı ve Hanlar Bölgesi

Döviz Kurları

Hepsini Göster
www.meshurbursa.com    Katkılarıyla

Altın Piyasası

Hepsini Göster
www.meshurbursa.com    Katkılarıyla

Bursa'da Hava Durumu

Detaylı Göster
www.meshurbursa.com    Katkılarıyla

Osmanlı'da Lonca Sistemi

Geleneksel toplumlarda iş hayatım ve iş ilişkilerini düzenleyen ve bu arada denetleyen mesleki bir örgütlenmedir. İtalyan­ca logğa kelimesinden türeyen lonca teri­mi, Osmanlılarda oda olarak geçmekte­dir. Aslında "esnaf teşkilatı" olarak ifade edilebilecek olan örgütlenme biçimi, aynı meslekten kişilerin, bir pîr'in etrafında ör­gütlenen dernekleri veya birlikleridir. Bu tür teşkilatların varlığı VII. veya VÜI.yüz-yıllara kadar geri götürülebilmektedir.

Türklerin oluşturdukları meslekî birlik­ler, gedik adı verilen ve belirli bir meslek dalında çalışan sanat dallarından oluş­maktaydı. Lonca veya esnaf derneği, aynı sanatı yapan ve aynı yerde oturan, arala­rında sıkı bir üretim ve satış dayanışması bulunan zanaatkarların teşkil ettiği bir bir­liktir. Türk toplumunda bu sistemin "Ahi­lik" denilen bir tarikat hayatıyla dinî bir mahiyet taşıdığı görülmektedir. Her mes­lek ve zanaatın bu kapalı sistem içerisin­de Fütiivvetnâmeler ile bir düzene bağlan­dığını görüyoruz. "Fütüvvet", kardeşleri­ne iyi davranmak ve onların yardımlarına koşmak; kulluk edeplerini koruyarak hal­kın ihtiyaçlarını karşılamaktır. Selçuklu esnaf birliklerinde rastlanan meslekî ahla­kın dayanışmacı ve başkasını gözeten nite­likte olması, fütüvvetin esnaf üzerindeki etkisinin bir belirtisidir.

Ülkenin dört bir yanma yayılmış bulu­nan esnaf birlikleri, hemen hemen aynı yapıya sahip olduklan gibi, birbirleriyle de sıkı bir irtibat halindeydiler. Bu sağ­lam teşkilat, İçten ve dıştan örgülü iktisa­dî birimler halinde, maarif ve terbiye mer­kezleri olarak Osmanlı sosyal yapısının te­melini teşkil etmekteydiler. İşletmelerde­ki her çırak, ona mesleğin sırlarını ve der­neğin geleneklerini öğreten ve ehliyet ka­zandığı zaman da ona "kefil" olan bir usta­nın yanında çalışırdı. Titizlikle yürütülen ve uzun yıllar süren yetişme sürecinden

sonra aday, derneğe alınmaya hazır bir hale gelince, babası derneğin şeyhine baş­vurur, o da adayın buna hazır olduğuna inanıyorsa, ustaları dernek odasına davet ederdi. Çırak, el sanatının birkaç örneği­ni zanaatkarlardan meydana gelen bir meclise sunar. Bu imtihanı geçerse, der­neğe kabul edildiği gün, bunlar gümüş bir tepsi içinde teşhir edilirdi. Merasim duası okunduktan sonra, ustası çırağı takdim eder; delikanlı lonca şeyhinin önünde diz çöküp onun elini Öperdi. Şeyh elini gen­cin omuzuna koyup dinine ve derneğin ku-rallarına saygı göstermesi uyarısında bulu­nurdu.

Osmanlı toplumundaki lonca sistemi, Avrupadakindenbirçokbakımdan farklıy­dı. Lonca, ekonomik bir birim olmanın ötesinde, sosyal bir fonksiyona da sahipti. Gerek usta ve kalfa ile çırak arasındaki İlişki, gerekse ticari faaliyetlerde rol oyna­yan ahlâk unsuru, değişik bir kurum orta­ya çıkarmıştı. Dikkati çeken husus, dinî ve ahlâkî İlkelerin sistemin bütününe ya­yılmış olmasıdır.

Esnaf derneklernin yetki ve nüfuzlarına kimse karışamazdı. Bir anlamda otoma­tik bir idareleri vardı. Dolayısıyla devlet politikasının değişmesinden etkilenmez­lerdi. Ahi birliklerinin Anadolu'nun İs­lâmlaşması konusunda çok büyük rolleri olmuş, Osmanlıların bir uç beyliğinden bir devlet haline gelmesinde Ahiler bü­yük katkılarda bulunmuştur.

Esnaf birliklerinde işsizliğe ve fazla üre­timden doğan bunalımlara neden olma­mak için esnaf, üretim araçlarını ve imal edilecek eşya sayısını sınırlamıştı. îslami-yetin iktisada ait prensiplerinin uygulandı­ğı bu teşkilat, pek çok iktisadi bunalımın ortaya çıkmasına engel olmuştur. Esnaf dernekleri, ihtiyacı olanlara, dul ve yetimlere yardım etmek, ortaklaşa verilecek vergileri toplamak, yardım sandıklarını geliştirmek, ordunun ihtiyaçlarını karşıla­mak ve gerektiğinde savaşa katılmak gibi çeşitli işleri de yüklenmişlerdir.

 

Bu sitenin tüm hakları saklıdır. © 2009 - 2016 | BTÇH - Bursa Tarihi Çarşı ve Hanlar Birliği Sitede kullanılan tüm görsel ve metinsel içeriğin izinsiz olarak kullanılması yasaktır.